Kata Kata Mutiara Bahasa Jawa Penuh Makna dan Inspirasi
Kumpulan kata-kata mutiara menggunakan bahasa Jawa yang penuh makna mendalam.
Bahasa Jawa kaya akan ungkapan bijak dan kata-kata mutiara yang sarat makna. Berikut ini kumpulan kata kata mutiara bahasa Jawa beserta artinya yang dapat menjadi sumber inspirasi dan pembelajaran hidup:
Kata Mutiara Jawa tentang Kehidupan
1. Urip iku urup – Hidup itu menyala, hendaknya memberi manfaat bagi orang lain
2. Nrimo ing pandum – Menerima apa yang menjadi bagian kita
3. Aja dumeh – Jangan sombong atau merasa lebih tinggi dari orang lain
4. Sapa nandur bakal ngunduh – Siapa menanam akan menuai
5. Becik ketitik ala ketara – Kebaikan akan nampak, kejahatan akan ketahuan
Pepatah Jawa tentang Kerja Keras
6. Jer basuki mawa beya – Keberhasilan membutuhkan pengorbanan
7. Aja ketungkul marang kalungguhan, kadonyan lan kemareman – Jangan terlena oleh kedudukan, harta dan kesenangan
8. Sepi ing pamrih rame ing gawe – Bekerja keras tanpa mengharapkan imbalan
9. Aja gumunan, aja getunan, aja kagetan, aja aleman – Jangan mudah heran, kecewa, terkejut, dan manja
10. Alon-alon waton kelakon – Pelan-pelan asal tercapai tujuan
Kata Bijak Jawa tentang Kesabaran
11. Sabar sareh mesthi bakal pikoleh – Orang yang sabar pasti akan berhasil
12. Ngluruk tanpa bala, menang tanpa ngasorake – Berjuang tanpa pasukan, menang tanpa merendahkan
13. Aja ketungkul nggonmu caturan – Jangan terlalu asyik mengobrol
14. Aja rumangsa bisa, nanging bisaa rumangsa – Jangan merasa bisa, tapi bisalah merasa
15. Aja waton ngomong, ning ngomonga nganggo waton – Jangan asal bicara, tapi bicaralah dengan dasar
Filosofi Jawa tentang Kerendahan Hati
16. Aja adigang adigung adiguna – Jangan mengandalkan kekuatan, kebesaran, dan kepandaian
17. Sura dira jayaningrat, lebur dening pangastuti – Segala sifat keras hati, picik, dan angkara murka hanya bisa dikalahkan dengan sikap bijak, lembut hati, dan sabar
18. Aja kuminter mundak keblinger – Jangan merasa paling pintar agar tidak tersesat
19. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu
20. Aja nggaya – Jangan sombong atau berlebihan
Kata Mutiara Jawa tentang Persahabatan
21. Dudu sanak dudu kadang, yen mati melu kelangan – Bukan saudara bukan kerabat, jika meninggal ikut kehilangan
22. Rukun agawe santosa, crah agawe bubrah – Kerukunan membuat kuat, perselisihan membuat hancur
23. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (sahabat)
24. Guyub rukun agawe santosa – Kebersamaan membuat kuat
25. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa
Petuah Jawa tentang Cinta dan Hubungan
26. Tresna jalaran saka kulina – Cinta tumbuh karena terbiasa
27. Aja nggege mangsa – Jangan memaksakan kehendak
28. Aja nggembol wewadi – Jangan menyimpan rahasia (dalam hubungan)
29. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu
30. Aja dumeh ayu – Jangan mentang-mentang cantik
Kata Bijak Jawa tentang Pendidikan
31. Aja nglelingsemi wong tuwa – Jangan mempermalukan orang tua
32. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan
33. Aja wegah sinau – Jangan malas belajar
34. Ngelmu iku kelakone kanthi laku – Ilmu itu terwujud melalui perbuatan
35. Aja rumangsa pinter, nanging pintero rumangsa – Jangan merasa pintar, tapi pintarlah merasa
Pepatah Jawa tentang Kepemimpinan
36. Ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, tut wuri handayani – Di depan memberi teladan, di tengah memberi semangat, di belakang memberi dorongan
37. Aja ketungkul nggonmu dadi pangarep – Jangan terlena menjadi pemimpin
38. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri
39. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa
40. Aja adigang adigung adiguna – Jangan mengandalkan kekuatan, kebesaran, dan kepandaian
Kata Mutiara Jawa tentang Kekeluargaan
41. Mangan ora mangan kumpul – Makan tidak makan yang penting kumpul
42. Aja ninggal tata krama – Jangan meninggalkan sopan santun
43. Mikul dhuwur mendhem jero – Menjunjung tinggi dan mengubur dalam-dalam (tentang orang tua)
44. Aja lali marang wong tuwa – Jangan lupa pada orang tua
45. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (keluarga)
Filosofi Jawa tentang Rezeki
46. Gusti ora sare – Tuhan tidak tidur
47. Urip iku cuma mampir ngombe – Hidup itu hanya singgah minum
48. Aja nggege mangsa – Jangan memaksakan kehendak
49. Aja ngaya – Jangan memaksakan diri
50. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu
Kata Bijak Jawa tentang Kesehatan
51. Aja ngampet weteng ngelih – Jangan menahan perut lapar
52. Aja nganti kebacut – Jangan sampai terlanjur (sakit)
53. Aja ngaya – Jangan memaksakan diri
54. Aja lali marang awake dewe – Jangan lupa pada diri sendiri
55. Aja seneng gawe susah – Jangan suka membuat susah (pada diri sendiri)
Petuah Jawa tentang Kesetiaan
56. Setya tuhu marang janji – Setia pada janji
57. Aja cidra ing ubaya – Jangan ingkar janji
58. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa
59. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (pasangan)
60. Aja lali marang bojo – Jangan lupa pada pasangan
Kata Mutiara Jawa tentang Kejujuran
61. Becik ketitik ala ketara – Kebaikan akan nampak, kejahatan akan ketahuan
62. Aja goroh – Jangan berbohong
63. Aja ngapusi – Jangan menipu
64. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu
65. Aja lali marang kautaman – Jangan lupa pada kebaikan
Pepatah Jawa tentang Keberanian
66. Wani ngalah luhur wekasane – Berani mengalah luhur pada akhirnya
67. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan
68. Aja wedi wirang – Jangan takut malu
69. Aja wedi ing bebener – Jangan takut pada kebenaran
70. Aja wedi ing panggodha – Jangan takut pada godaan
Filosofi Jawa tentang Kebijaksanaan
71. Ngelmu pari, saya isi saya tumungkul – Ilmu padi, semakin berisi semakin merunduk
72. Aja ketungkul nggonmu caturan – Jangan terlalu asyik mengobrol
73. Aja rumangsa bisa, nanging bisaa rumangsa – Jangan merasa bisa, tapi bisalah merasa
74. Aja waton ngomong, ning ngomonga nganggo waton – Jangan asal bicara, tapi bicaralah dengan dasar
75. Aja dumeh pinter – Jangan mentang-mentang pintar
Kata Bijak Jawa tentang Kesederhanaan
76. Aja nggaya – Jangan berlebihan
77. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa
78. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu
79. Aja dumeh sugih – Jangan mentang-mentang kaya
80. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu
Petuah Jawa tentang Tanggung Jawab
81. Aja kesusu nggonmu tumindak – Jangan terburu-buru dalam bertindak
82. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (tanggung jawab)
83. Aja lali marang kuwajiban – Jangan lupa pada kewajiban
84. Aja seneng gawe susah – Jangan suka membuat susah
85. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri
Kata Mutiara Jawa tentang Keadilan
86. Aja pilih kasih – Jangan pilih kasih
87. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa
88. Aja lali marang kabecikan – Jangan lupa pada kebaikan
89. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu
90. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri
Pepatah Jawa tentang Ketekunan
91. Aja kesusu nggonmu tumindak – Jangan terburu-buru dalam bertindak
92. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan
93. Aja wegah sinau – Jangan malas belajar
94. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (semangat)
95. Aja lali marang tujuan – Jangan lupa pada tujuan